Και τώρα τί;
Δεν μπορώ να κατανοήσω την συζήτηση που ξεκινά κάθε φορά στην Κύπρο μετά από ένα διεθνές συμβάν, όπως το προχθεσινό, και την ανάγκη πολλών, από όλες τις πλευρές, να αυτοδικαιωθούν κατηγορώντας τους άλλους ότι είναι στην λάθος πλευρά της ιστορίας.
Ενώ, κατά την άποψη μου, άλλα είναι τα ζητήματα που πρέπει να μας απασχολούν έχοντας υπόψη ότι: (α) είμαστε ένα κράτος θύμα εισβολής, κατοχής και βίαιης μετακίνησης του 1/3 του πληθυσμού και (β) είμαστε μία λιλιπούτια χώρα σε μία, φορτισμένη γεωπολιτικά περιοχή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Στην αξιολόγηση που κάνουμε συγχύζουμε πάντα το ίδιο το γεγονός το οποίο βλέπουμε να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας, και το ερμηνεύουμε φιλτράροντας το σύμφωνα με τις ιδεολογικές μας τοποθετήσεις και κοσμοθεωρίες, αντί να δούμε το ίδιο το γεγονός ως έχει.
Αρχίζοντας από το 2022. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία παραβιάζοντας την ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα ενός ανεξάρτητου κράτους παραβιάζοντας τον χάρτη την ΗΕ και το διεθνές δίκαιο. Άσχετο εάν η Ρωσία προκλήθηκε ή εάν δεν τήρησαν τα συμφωνηθέντα οι δυτικοί για να παραμείνει η Ουκρανία ανεξάρτητη και αμέτοχη κ.λπ.
Ομοίως, δεν υπάρχει αμφιβολία το Ισραήλ αντέδρασε στην πορεία, υπέρμετρα και δυσανάλογα, στην τρομοκρατική επίθεση της Χαμάζ παραβιάζοντας κατάφωρα τα δικαιώματα των Παλαιστινίων αμάχων και των παιδιών και σκορπώντας τον όλεθρο και θάνατο στη Γάζα σε σημείο που μπορεί να χαρακτηριστεί ως γενοκτονία.
Επίσης, η προχθεσινή επέμβαση των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα ήταν εισβολή κατά ανεξάρτητου κράτους και η σύλληψη και φυγάδευση του Προέδρου της χώρας, ό,τι και να ήταν αυτός, πρωτοφανής. Η όλη ενέργεια συνιστά παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ, του διεθνούς δικαίου αλλά και του εθνικού δικαίου των ΗΠΑ. Το ότι ο Μαδούρο ήταν επικεφαλής ενός δικτατορικού καθεστώτος δεν αλλάζει το ότι έγινε παράνομη εισβολή από τις ΗΠΑ.
Εμείς, ως χώρα, θύμα εισβολής, κατοχής και βίαιης μετακίνησης πληθυσμού, είχαμε πάντα ως πρώτη γραμμή ασπίδας το διεθνές δίκαιο στα πλαίσια του συστήματος ασφάλειας που διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Θεμελιώδες χαρακτηριστικό αυτό του συστήματος ήταν η θέσπιση κανόνων για το πότε μπορεί ένα κράτος να επιτεθεί εναντίον ενός άλλου κράτους, με ένα διεθνές σώμα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να ενεργεί ως τοποτηρητής και αποφασίζον όργανο κρίνοντας κάθε φορά εκ των προτέρων, εάν μία ενέργεια θα ήταν νόμιμη ή παράνομη.
Η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας στα τρία post – covid συμβάντα που αναφέρω πιο πάνω, είναι απόδειξη του ότι η συλλογική ασφάλεια και δίκτυ δικαίου που θεσπίστηκε με τον ΟΗΕ μετά το 1945, έχει πλέον, καταρρεύσει. Το ότι το διεθνές δίκαιο έχει καταντήσει κουρελόχαρτο, είναι πασιφανές. Πλέον δεν τηρούνται ούτε τα προσχήματα, τόσο από αυτούς που το παραβιάζουν, όσο και από τους άλλους που παρακολουθούν και δεν καταδικάζουν.
Το ερώτημα για εμάς εδώ στην Κύπρο δεν είναι ποιος στηρίζει τι και ποιος διαμαρτύρεται είτε για την μία εισβολή είτε για την άλλη. Εξάλλου το τι νομίζουμε εμείς εδώ στην Κύπρο, κανένα δεν ενδιαφέρει. Το κύριο ερώτημα και συζήτηση που πρέπει να κάνουμε είναι τι πορεία ακολουθούμε από εδώ και πέρα ενόψει αυτής της κατάστασης.
Δηλαδή:
Πώς θα κινηθεί η χώρα μας ενόψει της διεθνούς αναρχίας;
Πώς θα μας επηρεάσει – και εννοώ στο Κυπριακό – αυτή η νέα κατάσταση πραγμάτων;
Στην post – covid εποχή σημασία δεν έχει εάν είσαι θύμα ή θύτης, αλλά σε ποιες συμμαχίες ανήκεις , ποιο στρατόπεδο επιλέγεις και πως εξυπηρετείς τα ευρύτερα συμφέροντα των μεγάλων.
Ο πλανήτης επιστρέφει στην εποχή των περιφερειακών ηγεμόνων. Στην περιοχή μας η υπερδύναμη, εντός ή εκτός εισαγωγικών, είναι η Τουρκία. Επίσης στην περιοχή μας συμβαίνουν μία σειρά από γεγονότα τα οποία έχουν ευρύτερο αντίκτυπο διεθνώς. Το να προτάσσουμε το διεθνές δίκαιο ως ασπίδα προστασίας ή διεκδίκησης είναι, πλέον, αφελές κα άσκοπο.
Άρα, το ερώτημα είναι πως πορευόμαστε ως Κύπρος με τα πιο πάνω νέα δεδομένα και πως ενεργούμε, στο βαθμό που είναι δυνατόν προληπτικά, για να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα της χώρας μας. Οτιδήποτε άλλο συζητείται στα πλαίσια του εγώ είχα δίκαιο και εσύ είχες άδικο, είναι ακαδημαικής σημασίας και ολίγον ενδιαφέρει.
